ใน “ระดับน้ำ–ระดับจิต ดอกไม้” ของ ศ.ถาวร โกอุดมวิทย์ ดอกไม้ ขอนไม้ และรอยมือมิใช่เพียงภาพ แต่คืออุปลักษณ์ของภาวะจิต—จากผู้ยังจมอยู่กับกิเลส จนถึงผู้ที่พ้นฝั่งแล้ว

จากเหตุการณ์น้ำท่วม กรุงเทพมหานครครั้งใหญ่ในปี 2554 ทำให้มีผลกระทบมิใช่เพียงทางกายภาพแต่ต่อจิตใจด้วย ศิลปินจึงนำมาถ่ายทอดสู่นิทรรศการแสดงเดี่ยวกับผลงานชุด “ระดับน้ำ–ระดับจิต” เมื่อปี 2556
ในผลงานชิ้นนี้ ศิลปินเลือกใช้ไม้จริงมาตั้งเป็น “เส้นแบ่ง” กลางผืนผ้าใบ คล้ายเป็นเขื่อนหรือเส้นสมดุลที่คอยพยุงโลกสองด้านไว้ให้ดำรงอยู่ร่วมกัน ดอกไม้สามดอกที่ปรากฏในภาพ อาจไม่ใช่เพียงเครื่องหมายของความงาม แต่สะท้อนถึงสภาวะของจิตมนุษย์ในคำสอนทางพุทธศาสนา—บัวที่โผล่พ้นน้ำ เบ่งบานสู่แสงสว่าง, บัวที่ปริ่มน้ำรอวันผลิบาน, และบัวที่ยังคงจมอยู่เบื้องล่าง
ขอนไม้ที่ทอดขวางอยู่ เปรียบกับชีวิตที่ยังชุ่มด้วยกิเลสและกาม ตราบจนถึงสภาวะที่แห้งสนิทคือผู้สิ้นกิเลส ข้ามพ้นฝั่งไปแล้ว
พื้นหลังสีส้มและสีเทาที่เต็มไปด้วยรอยมือ ชวนให้เราระลึกถึง “ร่องรอยผัสสะมนุษย์และการจมอยู่ในกาม จมอยู่ในกองกิเลส” ที่ทาบทับอยู่ในทุกระดับของจิตใจ
ผลงานชิ้นนี้จึงมิได้เป็นเพียงงานนามธรรม แต่คือการเชื้อเชิญให้เราครุ่นคิดถึงความเปลี่ยนแปลง และการสมดุลระหว่างความผูกพันกับการหลุดพ้น