ในพัฒนาการของศิลปะสมัยใหม่ไทย ศิลปินรุ่นหลังเริ่มขยับจากการ “จัดโครงสร้างภาพ” ไปสู่การ “แตกสลายรูปทรง” ให้กลายเป็นระบบของระนาบ สี และจังหวะ

ผลงานของ นิพนธ์ ผริตะโกมล แสดงให้เห็นแนวโน้มนี้อย่างชัดเจน ผ่านการนำร่างกายมนุษย์มาแยกออกเป็นชิ้นส่วนเชิงเรขาคณิต ซ้อนทับกันเป็นจังหวะของสีและพื้นผิว แทนที่จะมุ่งเน้นความเหมือนจริงของรูปทรง

นิพนธ์ (1932–1998) เป็นหนึ่งในศิลปินไทยยุคหลังสงครามที่ทำงานต่อจากรากฐานของ modern art และมีผลงานหลากหลายทั้งจิตรกรรม สีน้ำ และพาสเทล

ผลงานของเขาสะท้อนการเปลี่ยนผ่านสำคัญของศิลปะไทย—จากการมองเห็นโลก ไปสู่การ “สร้างภาษาใหม่ของการมอง” ผ่านรูปทรงและโครงสร้าง