ชาติชาย ปุยเปีย
Where Are We From? Who Are We? Where Are We Going?
จิตรกรรม
Oil on canvas
200x510 ซม.
2542

เรามาจากไหน
เราคือใคร
เรากำลังไปไหน
ร้อยหนึ่งปีหลังจากกอแกงค์

 

101 ปีหลังจากการสร้างสรรค์ผลงานระดับมาสเตอร์พีซของ ปอล โกแกง ในปีค.ศ. 1898 ในชื่อ 𝘞𝘩𝘦𝘳𝘦 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦 𝘍𝘳𝘰𝘮? 𝘞𝘩𝘰 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦? 𝘞𝘩𝘦𝘳𝘦 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦 𝘎𝘰𝘪𝘯𝘨? (เรามาจากไหน เราเป็นใคร เราจะไปไหนต่อ) ชาติชาย ปุยเปีย ได้สรรสร้างงานชิ้นนี้ขึ้นมาใหม่ตามแบบฉบับของตัวเอง โดยเสร็จสมบูรณ์ทันเวลาพอดีสำหรับการจัดนิทรรศการเดี่ยวที่ตัวเขาเองทำท่าไม่อยากจัดเสียด้วยซ้ำ

 

สำหรับชาติชายเอง เขาน่าจะเป็นหนึ่งในศิลปินที่หาตัวยากที่สุด และน่าสนใจที่สุดคนหนึ่งในวงการศิลปะร่วมสมัยของกรุงเทพฯ โดยในฐานะศิลปินรายสำคัญคนหนึ่งในสายนี้ ผลงานของชาติชายไม่เพียงเป็นเหมือนหลักไมล์บันทึกเหตุการณ์ที่น่าจดจำในประวัติศาสตร์วงการศิลปะของไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นการบอกเล่าเรื่องราวของศิลปินคนหนึ่งที่แค่อยากเป็นตัวของตัวเอง ทำงานในแบบที่ตัวเองอยากทำเท่านั้น

 

ภาพเขียน 𝘞𝘩𝘦𝘳𝘦 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦 𝘍𝘳𝘰𝘮? 𝘞𝘩𝘰 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦? 𝘞𝘩𝘦𝘳𝘦 𝘈𝘳𝘦 𝘞𝘦 𝘎𝘰𝘪𝘯𝘨? 101 𝘺𝘦𝘢𝘳𝘴 𝘢𝘧𝘵𝘦𝘳 𝘎𝘢𝘶𝘨𝘢𝘪𝘯 เป็นส่วนหนึ่งของผลงานชุดที่สร้างสรรค์ขึ้นในขณะที่ชาติชายกำลังเผชิญกับความไม่แน่นอนและแรงกดดันมากมายในชีวิต ทั้งจากปัญหาส่วนตัวและความคาดหวังจากภายนอกในด้านการสร้างผลงาน ในขณะนั้น ชาติชายตัดสินใจขอเวลาพักผ่อนชั่วขณะหนึ่งโดยไม่บอกใคร และออกเดินทางไปยังสหรัฐอเมริกาโดยมีนิวออร์ลีนส์เป็นจุดหมายปลายทางในใจ แต่ขณะที่กำลังรอต่อเครื่องอยู่ที่ซานฟรานซิสโกนั้น เขากลับเจอไดอารี่บันทึกเรื่องราวการเดินทางของปอล โกแกง เมื่อครั้งที่เขาออกเดินทางไปยังตาฮิติในปี 2434 เพื่อหลีกหนีจากค่านิยมเชิงจริยธรรมของสังคมยุโรปที่เขาเหนื่อยหน่ายด้วยเต็มที ชาติชายซื้อหนังสือเล่มนี้ติดตัวมาด้วย และถึงแม้ว่าเขาจะไม่ได้ชื่นชมผลงานหรือรู้ประวัติของโกแกงมากเท่าไรนัก แต่เขากลับแปลกใจที่รู้สึกมีอารมณ์สอดคล้องไปกับเนื้อหาของไดอารี่เล่มนี้ หลังจากที่ได้พักผ่อนไปกับวัฒนธรรมและเสียงดนตรีของนิวออร์ลีนส์ไปไม่กี่วัน เรื่องราวและผลงานศิลปะของปอล โกแกง ขณะที่พักอาศัยอยู่ที่ตาฮิติ ก็แทรกซึมเข้าสู่ความนึกคิดของชาติชายเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

 

ชาติชายเดินทางกลับเมืองไทยด้วยความรู้สึกฮึกเฮิมและมุ่งมั่นสร้างสรรค์ผลงานเพื่อนำไปจัดแสดงในนิทรรศการเดี่ยวของเขาได้ทันท่วงที โดยนิทรรศการครั้งนั้นใช้ชื่อว่า “ระหว่างทางไปหาพระพุทธ พบโกแกงเดินสวนทางมา, ข้าฯ ลังเล” และจัดขึ้นที่หอศิลป์วิทยนิทรรศน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี 2542

 

ภาพเขียนชิ้นนี้เป็นการนำชิ้นงานเดิมมาประยุกต์ใหม่ หรืออาจพูดได้ว่าเป็นการถอดเนื้อความทางทัศนศิลป์แล้วนำมาแปลงใหม่ให้ตรงกับเนื้อหาทางประวัติศาสตร์เชิงศิลปะของเมืองไทย ไม่ว่าจะเป็นการจัดวางองค์ประกอบต่างๆ ทั่วทั้งเฟรมภาพ หรือการที่มีชื่อภาพเขียนตรงมุมบนซ้ายมือ

 

ในผลงานชิ้นดั้งเดิมนั้น ปอล โกแกง ได้สื่อถึงวงเวียนชีวิตที่มีผู้หญิงชาวตาฮิติและสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมอื่นๆ เข้ามาสอดแทรก โดยตั้งใจให้ผู้ชมตีความจากซ้ายไปขวาเหมือนการอ่านหนังสือ ชาติชายเองยังคงยึดหลักการนี้ในชิ้นงานของเขา โดยภายในภาพมีงานศิลปะที่ได้รับรางวัลในการแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ เช่นประติมากรรมภาพเหมือนของศิลป์ พีระศรีและ ขลุ่ยทิพย์ ของเขียน ยิ้มศิริ พร้อมด้วยผลงานจากฝีมือศิลปินแห่งชาติอีกหลายชิ้นอยู่ในภาพด้วย ทางด้านขวาล่าง มีศิรษะของชาติชายที่ตามองไปในความว่างเปล่า ที่กำลังตั้งคำถามว่า “Where are we from? Who are we? Where are we going?